Falsifikatori reklamiraju i prodaju lažne eure na Tiktoku i Telegramu

Društvena mreža u kineskom vlasništvu objavila je desetine oglasa koji promoviraju prodaju falsifikovanog novca. Jedan od njih je čak usmjeravao korisnike na Telegram račun koji nudi kod za popust od 10% za kupovinu lažnog novca: “Tiktok10”.

Gomile novčanica koje izgledaju kao euro vire iz crnih koverti, a karakteristične holografske folije razlikuju zelene, plave i narandžaste novčanice Evropske unije. “Saznajte o čemu svi pričaju”, glasi slogan oglasa objavljenog na TikToku u oktobru.

Drugi oglasi s istog računa mnogo su otvoreniji o tome šta nude. “Lažni novac izgleda kao pravi, ali možete li uočiti razliku?”, glasi tekst drugog videa. U drugom, video generiran umjetnom inteligencijom prikazuje tinejdžera koji izgleda kao lik iz Pixarovog filma. Kupuje iPhone u Apple trgovini lažnim novcem.

Ovi oglasi usmjeravaju korisnike na Telegram račun. Tamo se nudi izbor falsifikovanih novčanica od pet, 20 i 50 eura. U nalogu se tvrdi da falsifikovani novac može “proći sve sigurnosne provjere”. Uključujući i ultraljubičaste skenere koje mnoge trgovine danas koriste za otkrivanje falsifikovanih novčanica. Čak se nudi i kod za popust: “10% popusta: Tiktok10”.

Ovo su samo neki od mnogih oglasa koji su se pojavili na Tiktok nalogu koji vodi Forbes u protekla tri mjeseca. Oglasi su došli sa više od 54 Tiktok naloga koji promovišu prodaju falsifikovanih eura i britanskih funti, dok je nekoliko njih nudilo i američke dolare. Oglasi uglavnom preusmjeravaju korisnike sa platforme, gdje se primaju narudžbe. Plaćanje se vrši u privatnim grupama na Telegramu.

Pojednostavljivanje pravila za oglašavanje

Pokušaj predstavljanja falsifikovanih novčanica kao zakonskog sredstva plaćanja je krivično djelo. U nekim zemljama, on može dobiti kaznu zatvora do 10 godina. Novac koji se koristi kao rekvizit u filmskim i televizijskim produkcijama je legalan. Ali posjedovanje holografskih naljepnica i folija koje takve novčanice čine uvjerljivijim može biti ilegalno.

Posmatrano u apsolutnim brojkama, 54 računa koje je Forbes pronašao samo su kap u okeanu Tiktoka, gdje se dnevno postavi više od 100 miliona videa. Međutim, zbog načina na koji moćni algoritam ove platforme funkcioniše, korisnik koji interaguje s jednim takvim oglasom počinje da dobija sve više i više sličnog sadržaja.

Forbes je ranije ovog mjeseca otkrio da je Tiktok, bez mnogo pompe, prošle godine drastično ublažio svoja pravila za kontrolu oglašivača. To je otvorilo prostor na društvenoj mreži za crno tržište oglašavanja lažnih lijekova za mršavljenje iz GLP-1 grupe, eksperimentalnih kineskih peptida, luksuznih torbi koje su kopije poznatih brendova, kao i prevara gdje ljudi naručuju robu koja nikada ne stigne. Kompanija je osporila navode iz izvještaja.

A falsifikovani proizvodi su sada u nekoj vrsti sive zone. Prema više izvora i internih dokumenata koje je Forbes vidio, objavljivanje oglasa za takve proizvode ne rezultira trenutnim suspenzijom računa, osim ako se oglašivač lažno predstavlja kao veliki brend.

Telegram bez komentara

Međutim, lažni novac prelazi granicu koju Tiktok ne bi trebao tolerisati. U svojoj javno objavljenoj politici sadržaja, Tiktok navodi da će ukloniti pojedinačne objave vezane za falsifikovanu valutu. Smjernice zajednice, koje regulišu sadržaj koji objavljuju korisnici, zabranjuju “trgovinu lažnom valutom”. Pravila oglašivača također zabranjuju sadržaj vezan za falsifikovanje i falsifikovanje.

Tiktok je saopštio da je zabranio račune koje je identifikovao Forbes. I da takav sadržaj krši pravila koja se primjenjuju i na korisnike i na oglašivače. Kompanija je saopštila da su njeni sistemi vještačke inteligencije i ljudski moderatori uklonili 16 miliona oglašivačkih računa zbog kršenja pravila u prvom kvartalu 2026. godine. Oko 99,8% tih računa je uklonjeno prije nego što su ih korisnici mogli prijaviti.

Forbes je također zatražio komentar od Telegrama. Dostavljena je lista računa na aplikaciji za razmjenu poruka koji omogućavaju prodaju falsifikovanog novca oglašenog na TikToku. Telegram nije odgovorio, ali njegov sadržaj i smjernice za oglašavanje zabranjuju ilegalni sadržaj. Posebno falsifikovani novac.

TikTokov osnovni poslovni model zasniva se na oglašavanju. Kompanija ostvaruje prihod od svakog oglasa prikazanog na njenoj aplikaciji. Prema medijskim izvještajima, kompanija sa sjedištem u Pekingu, Kina, prošle godine je ostvarila prihod od 200 milijardi dolara.

Mnogi oglašivači koji su ciljali Forbesov račun oglasima za falsifikovani novac nisu bili vidljivi u TikTokovoj biblioteci oglasa. Ovo je kolekcija oglasa koji se prikazuju u Ujedinjenom Kraljevstvu i Evropi. Drugim oglašivačima su uklonjeni videozapisi zbog neodređenih “kršenja sadržaja”, ali su nastavili kupovati nove oglase povezane s falsifikovanim novcem.

Rast broja falsifikata

Kao što je Forbes izvijestio ranije ovog mjeseca, oglašivači na TikToku mogu objavljivati ​​onoliko oglasa koliko žele, a koji krše ograničenja sadržaja, sve dok ne krše jednu od rijetkih zabrana kompanije koje podrazumijevaju trenutno ukidanje računa.

Tiktok je saopštio da je, prema Zakonu o digitalnim uslugama Evropske unije, dužan ukloniti sadržaj oglasa i ime oglašivača iz svoje biblioteke kada oglasi krše njegova pravila. Međutim, mnogi od ovih oglasa nisu se pojavili u biblioteci istog dana kada su prikazani na Forbesovom računu.

Povećanje broja Tiktok računa koji nude falsifikovani novac poklapa se s naglim porastom količine falsifikovanih novčanica otkrivenih u Velikoj Britaniji. Banka Engleske saopštila je da se broj falsifikovanih britanskih funti povučenih iz opticaja prošle godine više nego udvostručio – sa 99.000 u 2024., na 200.000 u 2025. Nominalna vrijednost tih novčanica porasla je na 3,9 miliona dolara.

Prema izvještajima britanskih novina The Telegraph i The Sun, novi val falsifikatora kupuje novac koji služi kao rekvizit u fabrikama u Kini. Zatim prodaje svežnjeve falsifikovanih novčanica putem društvenih mreža i e-trgovina.

Na evropskom kontinentu, Europol, agencija koja koordinira prekogranične istrage, saopštila je da je policija zaplijenila falsifikovane novčanice u vrijednosti od 1,3 milijarde dolara u operaciji krajem prošle godine. To se dogodilo nakon što je 73 miliona dolara zaplijenjeno u odvojenoj istrazi ranije 2025. godine. Europol je također objavio da je tokom 2024. godine presreo novac korišten kao filmski rekvizit, u vrijednosti od 15,6 miliona dolara. Evropska centralna banka je u februaru saopštila da je prošle godine u opticaju pronašla 444.000 falsifikovanih novčanica.

Odlično urađeni falsifikati

“Dobro su napravljeni. Da ste jedan dobili kao kusur u prodavnici, ne biste znali da je lažan”, kaže detektiv Daryl Fryatt iz Jedinice za kriminal intelektualnog vlasništva policije londonskog Cityja. “Morali biste ga jako pažljivo pogledati da biste vidjeli da se serijski brojevi ponavljaju.”

Falsifikatori su nekada imali vlastite štamparije, ali danas često kupuju visokokvalitetne falsifikate iz kineskih tvornica, kaže Fryatt. Falsifikovane novčanice često imaju sigurnosne elemente, poput prozirnih holografskih folija koje se nalaze na modernim britanskim novčanicama.

„Sve dok štamparija u Kini prodaje rekvizite, kineske vlasti je ne mogu krivično goniti“, kaže Fryatt. „Oni će zatim odvojeno poslati holografske folije ovdje i pustiti kupca da ih sam zalijepi na novčanicu.“

Sajtovi za e-trgovinu poput Amazona, eBaya, Etsyja i Alibabe dom su desetinama prodavača holograma. Njihovi novčanice su jasno označene kao lažne. Pa ipak, Alibaba je u januaru objavila knjigu za koju se čini da ju je napisala vještačka inteligencija. Naslov joj je “Vodič za kupovinu: Kako odabrati najbolje hologramske naljepnice za novčanice od 20 funti”. Alibaba nije odgovorila na zahtjev za komentar.

Teško je tačno utvrditi koliko falsifikatora djeluje na društvenim mrežama. Pretrage pojmova “novac od rekvizita” i “novac od filma” u bibliotekama oglasa Mete i YouTubea daju nekoliko oglasa koje je platila kompanija Prop Money sa sjedištem u Los Angelesu, Kalifornija. To je legitimni dobavljač rekvizita za holivudske produkcije. Njen lažni novac se pojavljivao u popularnim filmovima, uključujući film Grešnici Ryana Cooglera, kao i u rep spotovima i nastupima na Super Bowlu.

Iste pretrage u TikTokovoj biblioteci oglasa vraćaju više od 116 miliona rezultata. Međutim, većina njih izgleda nema nikakve veze s pojmovima “novac od rekvizita” ili “novac od filma”, već uključuju oglase velikih kompanija poput Shopifyja i Electronic Artsa.

Oštro protiv naređenja

TikTokova biblioteka oglasa, koju kompanija vodi od 2023. godine, nije transparentna i već je dovela kompaniju u sukob s regulatorima. U maju 2025. godine, Evropska komisija je donijela preliminarni nalaz da je ByteDance prekršio moćni Zakon o digitalnim uslugama jer TikTokova biblioteka oglasa nije omogućavala sveobuhvatno pretraživanje. ByteDance je pristao da pruži potpune informacije o oglasima i poboljša mogućnosti pretraživanja u roku od 24 sata od njihovog objavljivanja.

Čak i kada oglašivači krše preostala pravila nulte tolerancije – naprimjer, ona koja se odnose na ilegalne droge – Tiktok ima poteškoća u provođenju svojih pravila. Forbes je u augustu izvijestio da je aplikacija prikazivala plaćene oglase sa 27 računa koji su promovirali prodaju kokaina, opioida i benzodiazepina, poput lijeka Xanax . Tiktok je potom objavio da je zabranio sve uključene račune.

Međutim, zahvaljujući algoritmu, u aplikaciji se i dalje pojavljuju novi oglasi s drugih računa koji promoviraju i drogu i falsifikovani novac. U sedmici nakon što je Forbes kontaktirao Tiktok u vezi s problemom oglašavanja falsifikovanog novca, u korisničkom feedu pojavilo se sedam novih računa koji su reklamirali lažne novčanice.

Tiktok je, nakon što ga je kontaktirao Forbes, izbrisao četiri od tih računa. Tri su još uvijek bila aktivna u vrijeme pisanja ovog teksta.

Iain Martin, novinar Forbesa