EU smanjuje prognoze rasta na 1,1% dok energetski šok s Bliskog istoka pritišće evropsku ekonomiju
Evropska ekonomija suočava se s novim usporavanjem nakon što je Evropska komisija u četvrtak revidirala prognoze rasta naniže, upozoravajući da rastuće cijene energije, potaknute ratom na Bliskom istoku, nastavljaju opterećivati privredu širom bloka.
U najnovijim ekonomskim prognozama, Evropska komisija je snizila očekivani rast BDP-a Unije sa 1,4 na 1,1 posto za tekuću godinu, uz istovremeno upozorenje da bi situacija mogla biti i znatno lošija ako se geopolitička kriza produži.
Komesar za ekonomiju EU Valdis Dombrovskis upozorio je da bi dugotrajan sukob mogao prepoloviti sadašnje projekcije rasta.
“Potvrđuju se negativne posljedice rata na Bliskom istoku na ekonomiju, koje dovode do usporavanja rasta,” izjavio je Dombrovskis.
Energetski udar podiže inflaciju i produbljuje fiskalne pritiske
Rast cijena energije, dodatno podstaknut krizom u Hormuškom moreuzu, već se reflektuje na inflaciju, koja bi prema novim procjenama trebala dostići 3,1 posto, što je puni procentni poen više nego u prethodnoj jesenskoj prognozi.
Evropska komisija navodi da će efekti energetskog šoka trajati i tokom 2027. godine, kada se očekuje blagi oporavak rasta na 1,4 posto.
Najveće ekonomije EU i dalje bilježe slab učinak: Njemačka bi trebala rasti 0,6 posto, Francuska 0,8 posto, a Italija svega 0,5 posto, što je ispod prosjeka Unije.
Istovremeno, fiskalni pritisci rastu. Prosječni budžetski deficit u EU trebao bi porasti sa 3,1 posto BDP-a u 2025. na 3,6 posto u 2027., što dodatno otežava poziciju vlada koje već balansiraju između rasta duga i podrške ekonomiji.
U slučaju Njemačke, deficit bi mogao dostići 3,7 posto u 2026, što bi premašilo EU prag od 3 posto i potencijalno aktiviralo proceduru za prekomjerni deficit.
Slab poslovni sektor i dugotrajne posljedice krize
Najnovije prognoze dolaze nakon što su jutrošnji podaci pokazali da je privatni sektor u eurozoni u maju zabilježio najbrži pad aktivnosti u više od dvije i po godine.
Posebno teška situacija zabilježena je u Francuskoj, gdje je poslovna aktivnost pala najbrže u posljednjih pet godina, uz peti uzastopni mjesec kontrakcije.
Ekonomisti upozoravaju da je evropska privreda sada izložena kombinaciji dugoročnih šokova, od rata u Ukrajini, preko trgovinskih tenzija sa SAD-om, do aktuelne energetske krize povezane s Bliskim istokom.
Ključni faktor ostaje neizvjesnost oko Hormuškog moreuza, kroz koji prolazi oko 20 posto globalnog izvoza nafte. Ako se blokada ili nestabilnost nastavi, analitičari upozoravaju da bi evropski ekonomski rast mogao pretrpjeti još dublje rezove nego što se trenutno predviđa, navodi Politico magazin.
