Evropska centralna banka prvi put u tri godine podigla kamatne stope
Evropska centralna banka (ECB) podigla je u četvrtak kamatne stope prvi put u gotovo tri godine. Razlog za ovaj potez je nagli skok cijena energenata izazvan ratom u Iranu, koji posljedično gura inflaciju prema gore.
ECB je, navodi CNN, povećala referentnu kamatnu stopu u eurozoni za četvrtinu procentnog boda, na 2,25%. Time je postala prva velika centralna banka koja je povećala troškove zaduživanja od početka rata 28. februara. U službenom saopćenju Centralne banke ističe se direktna veza između sukoba i ekonomskih kretanja. ” Rat na Bliskom istoku stvara inflatorne pritiske. Izgledi i dalje ostaju neizvjesni, uz prisutne uzlazne rizike za inflaciju i silazne rizike za ekonomski rast.”
Inflacija u 21 zemlji koje koriste euro prošlog mjeseca je iznosila 3,2%, što je porast u odnosu na 3% iz aprila. Glavni pokretač ovog rasta su cijene energenata, dok je ciljana stopa ECB-a, kao i kod drugih velikih centralnih banaka, oko 2%.
Evropa u velikoj mjeri ovisi o uvoznim fosilnim gorivima za napajanje svoje ekonomije te zbog rata troši milijarde dolara više na uvoz energije. Skok troškova prijeti zaustavljanjem krhkog ekonomskog oporavka u regiji, koja je tek nedavno izašla iz energetske krize uzrokovane ruskom invazijom na Ukrajinu 2022. godine.
Za poređenje s ranijim kriznim periodima:
- Oktobar 2022: Ukupna inflacija u eurozoni dostigla je vrhunac od 10,6%.
- Septembar 2023: Kamatne stope dostigle su rekordan nivo od 4%, nakon dugotrajne kampanje podizanja stopa s ciljem obuzdavanja rasta cijena.
Zbog novonastalih okolnosti, naviodi CNN, Međunarodni monetarni fond (MMF) u svojoj je aprilskoj procjeni smanjio prognozu ekonomskog rasta eurozone za ovu godinu na 1,1%, što je pad od 0,2 procentna boda u odnosu na januarsku prognozu.
