Latinoamerički narkokarteli šire se Evropom: Među zemljama u kojima djeluju i Hrvatska
Istraživanje britanskog Guardiana otkrilo je sve čvršće veze kriminalnih mreža s evropskim mafijama. Količina zaplijenjenog kokaina u deset godina porasla je za čak 471 posto.
Četveromjesečno istraživanje britanskog Guardiana otkrilo je da iza naglog porasta krijumčarenja kokaina u Evropu stoji sve snažnije širenje latinoameričkih kriminalnih mreža. Njihove aktivnosti zabilježene su u najmanje 12 evropskih država, među kojima je i Hrvatska, a saradnja s lokalnim mafijaškim organizacijama omogućuje im pristup novim tržištima.
Istraživanje se temelji na policijskim i obavještajnim podacima te razgovorima sa sucima, tužiteljima i stručnjacima iz osam zemalja. Pokazalo je da su kriminalne organizacije iz Kolumbije, Brazila, Ekvadora, Venecuele, Meksika i SAD-a sve aktivnije na evropskom tlu.
Razmjere širenja pokazuje i podatak da je između 2014. i 2024. godine količina kokaina zaplijenjenog u Evropi porasla za čak 471 posto. Istovremeno je otkriven i zatvoren sve veći broj laboratorija za preradu kokaina, piše britanski list
Stvarna prisutnost tih organizacija mogla bi biti znatno veća jer istraživanje obuhvaća samo skupine čije je djelovanje službeno potvrđeno policijskim operacijama, međunarodnim istragama ili sudskim postupcima. Nisu uključene mreže koje s evropskim mafijama sarađuju na daljinu, bez stalnih operativaca u Evropi.
Prisutni i u Hrvatskoj
Među identificiranim organizacijama nalaze se zloglasni meksički karteli Sinaloa i Jalisco New Generation (CJNG), kolumbijski Clan del Golfo, gerilska organizacija ELN i odmetnute frakcije FARC-a.
Tu su i brazilske kriminalne organizacije Primeiro Comando da Capital (PCC) i Comando Vermelho, venecuelanski Tren de Aragua te bande Barrio 18 i MS-13, nastale u SAD-u, koje djeluju i u više srednjoameričkih država.
Najizraženiju prisutnost te organizacije imaju u Španiji, Portugalu, Nizozemskoj, Belgiji i Francuskoj. No njihove su aktivnosti zabilježene i u Njemačkoj, Rumuniji, Hrvatskoj i Slovačkoj, dok Globalna inicijativa protiv transnacionalnog organiziranog kriminala (GI-TOC) među zemljama njihove prisutnosti navodi i Bugarsku.
Guardian pritom ne navodi koje su konkretne latinoameričke organizacije aktivne u Hrvatskoj niti razmjere njihovog djelovanja.
Ubacili se u balkansku rutu
Daniel Brombacher, politolog i direktor Evropskog opservatorija pri GI-TOC-u, upozorava da se latinoameričke kriminalne skupine šire na područja na kojima dosad nisu imale razvijenu infrastrukturu.
“Taj fenomen više nije ograničen na zemlje koje su tradicionalno služile kao ulazne točke za krijumčarenje”, ističe.
Nedavne policijske operacije otkrile su laboratorije za proizvodnju metamfetamina pod kontrolom meksičkih kriminalnih skupina u južnoj Francuskoj, sjeveroistočnoj Poljskoj i njemačkoj pokrajini Brandenburg.
Brombacher upozorava i na njihovu sve veću prisutnost u Rumunjskoj i Bugarskoj, duž balkanske rute.
Prema neobjavljenom izvještaju državnog odvjetništva São Paula, u koje je Guardian imao uvid, PCC, danas najveća brazilska kriminalna organizacija, djeluje u čak 16 evropskih zemalja, uključujući Ujedinjeno Kraljevstvo, Irsku, Srbiju, Švedsku, Švicarsku i Tursku.
Proizvodnja veća nego u vrijeme Pabla Escobara
Latinoamerički karteli decenijama su prisutni u Evropi. Još od 1980-ih kolumbijski karteli Cali i Medellín imali su uporišta u Španiji, naročito u Galiciji. Europol je na njihov rastući utjecaj upozoravao još 2013. godine.
No današnji razmjeri poslovanja znatno su veći.
Prema podacima Ujedinjenih naroda, globalna proizvodnja kokaina 2024. godine dosegnula je između 3800 i 4700 tona, više nego četiri puta više nego 2014. godine.
U Kolumbiji se danas proizvodi više kokaina nego u vrijeme zloglasnog narkobosa Pabla Escobara. Površine pod nasadima koke u Južnoj Americi dosegnule su rekordnih 385.000 hektara, čak tri puta više nego prije deset godina.
Víctor Manuel Sánchez Valdés, stručnjak za organizirani kriminal sa Univerziteta Coahuila u Meksiku, smatra da je prisutnost latinoameričkih kriminalnih mreža u Evropi znatno raširenija nego što pokazuju službeni podaci.
Prema njegovoj procjeni, karteli Sinaloa i CJNG imaju predstavnike u više od 20 evropskih država.
“To ne znači da ondje dominiraju ili imaju velike operativne ćelije. Prije je riječ o njihovim poslovnim izaslanicima”, objašnjava.
Zašto im je Evropa postala toliko privlačna?
Jedan od glavnih razloga širenja latinoameričkih kartela jest profitabilnost evropskog tržišta. Prodaja kokaina u Evropi kriminalnim organizacijama donosi veće profitne marže nego u Sjedinjenim Američkim Državama.
Evropa je tako postala jedno od ključnih svjetskih odredišta za kokain. Od početka desetljeća evropske policijske službe zaplijenile su više droge nego američke, a na evropsko tržište danas otpada približno četvrtina globalne potrošnje kokaina.
Istovremeno se mijenja i način poslovanja kriminalnih organizacija. Umjesto oslanjanja isključivo na krijumčarske kanale iz Latinske Amerike, karteli sve češće razvijaju lokalne mreže, uspostavljaju partnerstva s evropskim mafijama i organiziraju proizvodnju ili preradu droga na evropskom tlu.
Europol u najnovijem izvještaju upozorava da su se pojedine latinoameričke kriminalne mreže trajno nastanile u Evropskoj uniji, odakle upravljaju operacijama koje utječu na sigurnost evropskih država.
Prema Europolovim podacima, od 731 najopasnije kriminalne mreže koje djeluju širom Evrope, njih 149 povezano je s latinoameričkim organizacijama. U 67 mreža djeluju članovi iz Latinske Amerike, dok su 22 pretežno sastavljene od Latinoamerikanaca.
