Danski prozor za Kremlj: Posljednji remont arktičke flote prije stupanja na snagu evropskih sankcija

Dansko brodogradilište pruža arktičkim tankerima za ukapljeni prirodni plin (LNG), koji generišu ključni novac za ratne napore Vladimira Putina, posljednju rundu održavanja prije nego što sankcije Evropske unije stupe na snagu naredne godine. To potencijalno omogućava ovim plovilima da nastave s radom godinama nakon što blok zabrani takve aktivnosti.

Samo nekoliko brodogradilišta širom svijeta posjeduje suhe dokove i tehničku stručnost potrebnu za servisiranje ovih specijalizovanih nosača koji razbijaju led. Do prošle godine, dva takva su bila u EU: holandski Damen i danski Fayard. Nakon što se Damen povukao iz posla, Fayard je ostao jedino brodogradilište u bloku koje obavlja ovaj rad. Zabrana EU na takvo održavanje neće stupiti na snagu do januara, što znači da je rad za sada legalan.

Međutim, aktivisti tvrde da svaki remont pomaže u očuvanju jednog od najvrednijih izvora prihoda od izvoza za Kremlj. Kako specijalizovana plovila obično prolaze kroz velike remonte samo jednom u dvije do tri godine, održavanje obavljeno ovog ljeta moglo bi ih održati u plovidbi dugo nakon što evropskim kompanijama više ne bude dozvoljeno da ih servisiraju.

Spas za ruski energetski biznis

Stručnjak za pomorstvo Malte Humpert ističe za Politico da je flota Arc7 bila neophodna za rusku trgovinu LNG-om. EU je potrošila oko 40 milijardi dolara (preko 73 milijarde KM) na ruski LNG od početka rata, što je bilo moguće samo zbog ovih 15 brodova.

Iako bi brodovi mogli biti servisirani u Kini, Južnoj Koreji ili Japanu, ti objekti su mnogo dalje od trgovačke rute Jamal–Evropa, što održavanje čini dugotrajnijim i skupljim. Tanker “Rudolf Samoylovich”, jedan od 15 Arc7 nosača koji transportuju LNG iz masovnog ruskog projekta Jamal na visokom Arktiku, stigao je u Fayard 30. juna.

Aktivisti iz njemačke nevladine organizacije Urgewald navode da je to prvo od ukupno šest plovila koja bi trebala proći održavanje u danskom brodogradilištu ovog ljeta. Ljeto predstavlja posljednji veliki prozor za održavanje flote zahvaljujući sezonskom povlačenju arktičkog morskog leda.

Pritisak javnosti i pravni okvir

Dansko brodogradilište saopćilo je da slijedi trenutnu politiku EU, naglašavajući da servisiraju specifična međunarodna plovila koja transportuju LNG u Evropu kako bi pomogli u podršci evropskom snabdijevanju energijom. Dodali su da Fayard ne servisira ruska plovila, već ona u vlasništvu međunarodnih brodarskih kompanija koje posluju između terminala Jamal i evropskih luka u punom skladu sa svim pravilima.

Ipak, aktivisti tvrde da usklađenost s trenutnim pravilima nije dovoljna. Sebastian Rötters iz Urgewalda navodi da svaki tanker servisiran u Danskoj pomaže u očuvanju jednog od strateški najvažnijih energetskih projekata Kremlja. Ukrajinski zvaničnici i danski zastupnici u Evropskom parlamentu pozvali su vlasti da intervenišu, ističući da evropska tehnologija ne smije biti korištena za održavanje ruske vojne mašinerije.