Selidba u Španiju: Pristupačne prilike za novi dom čekaju u slikovitim selima

Sanjate o preseljenju u Španiju? Španska sela nude zadivljujuće pejzaže, opušten način života i pristupačne nekretnine. To je izuzetna prilika za iseljenike koji ozbiljno razmišljaju o drugačijem životu.

Ruralni djelovi zemlje, poznati kao „Prazna Španija“ (España vaciada), predstavljaju posebnu priliku za one koji traže novi početak u inostranstvu. Mnoga šarmantna sela i dalje nude povoljne kuće, poreske olakšice i subvencije kako bi privukla nove stanovnike, preduzetnike i biznise.

Selidba u Španiju: Ruralna zemlja koju naseljavaju urbani stanovnici

Prema analizi Bloomberga, zasnovanoj na podacima OECD-a 84 posto teritorije Španije čine ruralna područja, ali samo 16 posto stanovništva živi van gradova. Između 2014. i 2023. godine ukupna populacija zemlje porasla je 2,6 posto, dok se ruralno stanovništvo smanjilo 4,4 posto.

Posao je bio glavni razlog napuštanja sela, ali su i nedostatak infrastrukture i kulturnih sadržaja odigrali značajnu ulogu. Kako ljudi odlaze zbog ograničenih mogućnosti zapošljavanja usljed propadanja tradicionalne poljoprivrede, tako nestaju i usluge koje podržavaju zajednice, poput škola i bolnica.

Rezultat su napuštena imanja i polja, a u pojedinim slučajevima i čitava sela. Procjenjuje se da je više od 3.000 sela potpuno napušteno. Bloomberg je još 2019. godine izvijestio da su se španska sela prodavala po cijeni od oko 85.000 eura (oko 100.000 dolara).

Premijer Pedro Sánchez upozorio je: „Moramo biti svjesni demografske zime koja prijeti velikom dijelu naše teritorije… jer je veliki dio zemlje u riziku od depopulacije.“

Ovi pokazatelji se nijesu značajno popravili. Prema podacima Španskog instituta za statistiku, više od polovine od 8.131 opštine u Španiji ima manje od 1.000 stanovnika.

Selidba u Španiju: Pristupačne nekretnine koje privlače nove stanovnike

U Španiji su ova depopulisana područja, poznata kao España vaciada, slična mnogim regionima širom Evrope koji se suočavaju s istim problemima. Od Hrvatske, preko Italije, do Francuske, lokalne vlasti nude prazne ili napuštene kuće i zemljište po simboličnim cijenama, slično poznatim programima „kuća za jedan euro“ u Italiji i Francuskoj.

Jedan od prvih široko poznatih programa ove vrste potekao je iz Liverpula u Engleskoj. Tamo je lokalna uprava 2015. godine prodavala zapuštene kuće za samo jednu funtu, uz uslov da budu renovirane u pristojne porodične domove.

Cijena od jednog eura širom Evrope ima simboličan karakter. Većina opština sprovodi stroge procedure prijave kako bi se uvjerila da su kupci ozbiljni u namjeri da se trajno nasele i da imaju dovoljno sredstava za renoviranje.

Istraživanja pokazuju da u Italiji, koja prema nedavnom izvještaju ima oko 8,5 miliona praznih kuća, troškovi renoviranja obično iznose od nekoliko desetina hiljada dolara do 50.000–60.000 dolara ili više, u zavisnosti od veličine i stanja objekta.

Sličan program „kuća za jedan euro“ u Rubeu u Francuskoj rezultirao je prosječnim troškom od oko 100.000 dolara za renoviranje kuće od 100 kvadratnih metara.

Subvencije, poreske olakšice i podsticaji za preseljenje u Španiju

Sve je više organizacija i kompanija koje pomažu ljudima da se iz gradova presele u ruralna područja. Pojedini investitori kupuju čitava sela, obnavljaju ih i izdaju za vjenčanja ili ritritove (retreats).

Postoje i organizacije poput Alma Natura, koje pomažu u ponovnom naseljavanju sela dovođenjem preduzetnika. Vlada je pokrenula program Rural Campus, koji organizuje stručne prakse u ruralnim sredinama, u nadi da će se učesnici nakon završetka studija tu i trajno nastaniti.

Postoje i veb-sajtovi koji promovišu ove prilike, poput Aldeas Abandonadas (Napuštena sela), koji oglašavaju napuštena mjesta širom Španije.

Istraživanja javnog mnjenja pokazuju da bi mnogi Španci bili zainteresovani za selidbu iz velikih gradova radi boljeg kvaliteta života. Jedna od najvećih prepreka i dalje ostaje nedostatak pouzdanog interneta i adekvatnog obrazovanja.

Ne postoji centralizovana evropska baza podataka za sela koja sprovode programe ponovnog naseljavanja, ali se u Španiji dio uključenih gradova i opština može pronaći putem specijalizovanih izvora.

Selidba u Španiju: Kako ponovno naseljavanje smanjuje rizik od požara

Pored uticaja na lokalne zajednice, depopulacija ruralnih područja ima i ozbiljne ekološke posljedice, jednako teške kao ekonomske i društvene.

Kako navodi The European Correspondent, „ruralna depopulacija, starenje stanovništva i rast temperatura prepliću se i stvaraju zabrinjavajuće uslove“ – prije svega kroz rast broja šumskih požara.

Sve je manje ljudi koji održavaju zemljište, pa dolazi do akumulacije biomase. Starije stanovništvo znači i manju radnu snagu za čišćenje terena ili reagovanje u vanrednim situacijama. Upravo tu ponovno naseljavanje i preseljenje u Španiju mogu igrati važnu ulogu u ublažavanju ovih rizika.

Alex Ledsom, Forbes