Upoznajte dvije „neuništive“ kopnene životinje koje su preživjele četiri masovna izumiranja
Život na Zemlji počeo je prije otprilike četiri milijarde godina, ubrzo nakon formiranja planete. Počeo je, kao i većina stvari, na najjednostavniji mogući način, to kao jednoćelijski mikroorganizmi poput bakterija i arheja, koje nemaju ćelijsko jezgro ni organele.
Bilo je potrebno još dvije milijarde godina da se pojavi složeniji eukariotski život, pri čemu većina dokaza sugeriše da je nastao u okeanu.
Prije otprilike 500 miliona godina, Zemlja je doživjela ono što naučnici nazivaju „Kembrijska eksplozija“ period brze i dramatične diverzifikacije životnih formi, označavajući pojavu većine glavnih životinjskih filuma koji i danas postoje.
Na primjer, tokom ovog perioda pojavili su se člankonošci, mekušci i hordaži. Ipak, ova brza ekspanzija života na Zemlji bila je ograničena na okeane. Dakle, kada naučnici govore o najstarijim živim životinjskim linijama, misle na morske životinje poput nautilusa, celakanta ili konjskog raka.
Kako i zašto je život prešao sa mora na kopno i dalje ostaje uglavnom misterija. Znamo da je kopneni život počeo da se ukorjenjuje tokom kasnog Silura i ranog Devona, prije oko 400 miliona godina. Također, kroz fosile znamo neke od najranijih vrsta koje su to učinile.
Na primjer, poznati Tiktaalik, fosil otkriven u arktičkom dijelu Kanade 2004. godine, živio je prije oko 375 miliona godina i predstavlja ključni tranzicijski oblik između ribe i prvih kopnenih kičmenjaka. Imao je tijelo nalik ribi sa snažnim, udolikim prsnim perajima, te karakteristike poput pokretnog vrata i prisustva i škrga i pluća, što ukazuje na prilagodbe za život i u vodi i na kopnu.
Tiktaalik, međutim, nije dugo opstao. Naučnici procjenjuju da je ili izumro ili se razvio u druge oblike života do kraja Devona (prije 360 miliona godina).
Ostale linije ranih kopnenih životinja, međutim, pronašle su način da prežive, ne samo kroz Devonski period, već sve do danas. Evo dvije kopnene životinje koje su preživjele više od 400 miliona godina, a da ne spominjemo i četiri masovna izumiranja, u relativno nepromijenjenom obliku, slično svojim najranijim precima.
1. Škorpioni
Najstariji dokazi o škorpionima na Zemlji potiču iz silurskog perioda, prije otprilike 430 miliona godina. Fosili ranih škorpiona pronađeni su u sedimentnim stijenama iz tog vremena, kao što je Dolichophonus loudonensis , koji je najraniji poznati škorpion koji potiče iz fosilnih naslaga u Škotskoj. Iako se još uvijek vodi debata o tome da li su ovi rani škorpioni bili kopneni ili vodeni, nedavna istraživanja pokazuju da su ovi člankonošci bili među prvima koji su se usudili izaći na kopno.
Škorpioni se smatraju živim fosilima zbog svoje duge evolucijske historije i relativno nepromijenjene prirode njihovog osnovnog plana tijela tokom stotina miliona godina. Na primjer, moderni škorpioni zadržavaju mnoge iste karakteristike kao i njihovi drevni preci, kao što su segmentirana tijela, kliješta (chelae) i karakterističan rep s otrovnim žalcem.
2. Žohari
Žohari su još jedna životinja dostojna naziva “živi fosil”. Njihovi preci, poznati kao “blattopterani” ili “roachoidi”, pojavili su se prije otprilike 350 miliona godina, mnogo prije doba dinosaurusa. Iako nisu pravi moderni žohari, roachoidi su bili zajednički preci žohara, bogomoljki i termita, te su imali veliku sličnost s današnjim žoharima.
Iako je bilo mnogo adaptacija na različita okruženja i ekološke niše, osnovne karakteristike žohara ostale su konzistentne, uključujući njihova spljoštena tijela, duge antene i tvrdi egzoskelet.
Moderni američki žohar (Periplaneta americana), prikazan gore, veoma podsjeća na svoje drevne pretke. Fosili drevnih roahoida iz karbonskog perioda pokazuju mnoge sličnosti s američkim žoharom, uključujući njihov opći plan tijela i strukturu krila.
Scott Travers, Forbes